Abstraction
Voor de opdracht Abstraction was het de bedoeling om audio en visueel werk te combineren in één samenhangend geheel, waarin beide elementen elkaar niet alleen ondersteunen maar ook versterken. Binnen deze opdracht werd van mij verwacht dat ik verder keek dan een letterlijke vertaling van beeld naar geluid, en juist op zoek ging naar een meer conceptuele benadering.
Met dit werk wil ik de kijker laten voelen hoe snel je eigen gedachten en lichaam elkaar kunnen versterken tot een staat van paniek. Tegelijk wil ik laten zien dat die intensiteit niet allesbepalend is. Er zit altijd een laag in jezelf die afstand kan nemen en rust kan terugbrengen. Ik wil dat de kijker zich hierin herkent en misschien even beseft: wat ik voel is echt, maar het hoeft me niet volledig over te nemen.
In dit werk neem ik de toeschouwer mee in die menselijke binnenwereld, specifiek het gevoel van mentale druk en hoe het bewustzijn of een ‘hoger zelf’ uiteindelijk weer rust kan brengen. Het concept is gebaseerd op de gedachte dat stress zich niet alleen mentaal afspeelt, maar doorwerkt in het hele lichaam.
Om dit zichtbaar te maken, heb ik vier organen centraal gesteld die een rol spelen bij paniek en onrust: de hersenen, het hart, de longen en de buik. Het begint in het hoofd, waar gedachten zich opstapelen. Vanuit daar versnelt het hart, wordt de ademhaling oppervlakkiger en sneller, en ontstaat er een knoopachtig, onrustig gevoel in de buik. Deze opbouw heb ik vertaald naar een visuele en auditieve escalatie, waarin de organen steeds meer ‘op hol slaan’. Door beweging, intensiteit en geluid op te voeren ontstaat er een gevoel van controleverlies, wat verwijst naar een paniekaanval.
Daarna introduceer ik het moment van hoogbewustzijn. Dit is een kantelpunt in het werk waarin rust terugkeert. Het laat zien dat niet alles zo zwaar hoeft te zijn als het op dat moment voelt, en dat gedachten je kunnen overspoelen zonder dat ze per se de werkelijkheid bepalen. Dit deel is rustiger in beeld en geluid, zodat de kijker ook echt een contrast ervaart met de eerdere chaos.
Mijn keuze voor 3D-organen sluit aan bij de vorm van de mannequin zelf. Omdat het object driedimensionaal is, wilde ik dat de projectie dat gevoel versterkt in plaats van plat maakt. Hierdoor ontstaat er meer een samensmelting tussen object en projectie, alsof de binnenkant van het lichaam zichtbaar wordt aan de buitenkant.
Elk orgaan heb ik een eigen karakter gegeven door ze afzonderlijk in beeld te brengen en te koppelen aan een eigen geluid. Deze sounds heb ik zelf ontworpen in Ableton Live. Door de geluiden steeds meer te laten overlappen en intensiveren, ontstaat er een chaotisch geheel dat de paniek versterkt. De ‘error’ in het verhaal heb ik bewust opgezocht door beeld en geluid te laten botsen en opstapelen, waardoor de onrust bijna voelbaar wordt.
In de uitvoering heb ik geprobeerd een duidelijke relatie te leggen tussen vorm en inhoud: de visuele drukte en auditieve intensiteit ondersteunen het gevoel van paniek, terwijl de latere verstilling juist ruimte geeft aan rust en reflectie. Hierdoor wordt de innerlijke ervaring vertaald naar iets wat ook voor een buitenstaander invoelbaar kan zijn.
Als reflectie zie ik vooral dat de kracht van het werk zit in de beleving, maar dat die nog gerichter gestuurd kan worden. Tijdens de expositie merkte ik dat de visuele lijn over het algemeen duidelijk overkwam, terwijl de rol van audio soms minder sturend was dan ik had bedoeld. De geluiden versterken wel de sfeer en intensiteit, maar vertellen nog niet altijd even helder het verhaal of de opbouw van spanning naar rust. Daar ligt voor mij een belangrijk verbeterpunt.
In een volgende versie wil ik daarom de audio niet alleen als ondersteuning gebruiken, maar meer als leidend element binnen de ervaring. Dat betekent dat ik bewuster ga kijken naar ritme, opbouw en contrast, zodat de overgang van controle naar chaos en uiteindelijk naar rust ook auditief sterker voelbaar wordt. Ik denk daarbij aan het duidelijker uitwerken van dynamiek, het inzetten van stiltes op de juiste momenten en het geven van meer herkenbare situaties in de vorm van spoken words in het geluid die de kijker meer houvast kunnen bieden.
Daarnaast wil ik kritischer kijken naar de balans tussen overweldiging en leesbaarheid. De chaos werkt goed om paniek voelbaar te maken, maar als alles tegelijk gebeurt, kan het ook onduidelijk worden waar de focus ligt. Door hierin meer keuzes te maken en bepaalde elementen op specifieke momenten naar voren te halen, kan de impact juist groter worden.